چند فایل برای آشنایی بهتر با رشته مهندسی رباتیک
چارت کارشناسی مهندسی مکاترونیک
دروس کارشناسی ارشد مهندسی رباتیک
اکتبر 13, 2010
مارس 13, 2009
ژانویه 5, 2009
مهندسی رباتیک در کارشناسی ارشد
متاسفانه تاکنون اشد مهندسی رباتیک در ایران ؛ تعریف نشده است .
دروس تدریس شده در کارشناسی ارشد مهندسی رباتیک در خارج از کشور به شرح زیر است
Advanced Embedded System Design
Advanced Robotics
Advanced Servo control Systems
Ambient Intelligence
Applied mechanics
Artificial Intelligence
Autonomous Systems
BioRobotics
Computer Vision
Control of linear multi-variable systems
Control Systems Design
Cooperative robotics
Design and Optimization of Products and Systems
Design for Manufacturability
DSP Systems Design
Dynamics and Control of Spacecraft
Embedded and Distributed Computing
Flexible automation
Fuzzy Systems
Handling and Assembly Techniques
Human computer interaction
Hybrid Systems
Intelligent Control Systems
Introduction to Adaptive Systems
Knowledge-Based Systems
Learning in Robotics
Machine Learning
Mechanical design methods in robotic
MEMS
Mobile Robot Systems
Neural Networks
Nonlinear control theory
Optimization and Control
Physical Modelling and Simulation
Probability and Random Processes
Real-time systems
Robot Motion Planning
Robot Programming Methods
Smart Materials and Structures
Smart Sensors Systems Design
Software architectures for robotics
System Theory
Vehicle Control Systems
Vehicle Dynamics
Virtual Reality
ارشد رباتیک دارای گرایش های زیر است
اتوماسیون
سیستم های هوشمند
ربات های موبایل
ربات های فضایی
سنسور و پردازش سیگنال
میکرو رباتیک
بیو رباتیک
مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس دوره ی کارشناسی مهندسی رباتیک
مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس دوره ی کارشناسی مهندسی رباتیکدانلود کنید
اوت 6, 2008
آشنایی با رشته ی مهندسی رباتیک
آشنایی با رشته ی مهندسی رباتیک
علم آن چه هست را توضیح می دهد ، مهندسی چیزی را که هرگز نبوده خلق می کند . ریاضیات نه علم است و نه مهندسی بلکه ابزار است . فیزیک و شیمی علم است ولی مهندسی نیستند . رباتیک علم نیست بلکه مهندسی است . برای عالم بودن فقط به یک نوع استعداد یا هوش نیاز دارید . اما هوش متفاوتی لازم دارید تا چیزی که نبوده است را خلق کنید . خلق و نوآوری ، هوش و توانایی می خواهد . هوش برای حل مسائل و مشکلات و توانایی نفوذ سخن .
رشته مهندسی رباتیک تلفیقی از رشته های مهندسی برق گرایش های الکترونیک و کنترل و رشته ی مهندسی مکانیک گرایش طراحی جامدات و مهندسی کامپیوتر گرایش سخت افزار می باشد ، که مناسب طراحی و ساخت ربات های صنعتی می باشد. چون در 140 واحد کارشناسی ارائه می گردد تمام دورس رشته های مذکور درس داده نمی شود . بنابراین نمی توان از یک مهندس رباتیک انتظار داشت به تمامی رشته ها مسلط باشد . هدف این رشته الکترونیکی و هوشمند کردن ماشین های مکانیکی است . در واقع این رشته برای ساخت یک ربات صنعتی که در صنایع و کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد به وجود آمده است و نه برای ساخت ربات های تفریحی وسرگرمی . یک جمله معروف وجود دارد که می گوید : “مهندسی رباتیک ، بهشت ریاضیات است.” یعنی تمام دروس رباتیک بر محور ریاضیات شکل گرفته اند.
درس های تدریس شده به دانشجویان به شرح زیر است :
دروس عمومی 21 واحد
فارسی – زبان خارجه – اندیشه ی اسلامی 1 – اندیشه ی اسلامی 2 – آیین زندگی – تفسیر موضوعی قرآن – انقلاب اسلامی – تاریخ اسلام – تربیت بدنی 1 – تربیت بدنی 2 – تنظیم جمعیت
دروس پایه 22 واحد
فیزیک 1 – فیزیک 2 – آزمایشگاه فیزیک 1 – آزمایشگاه فیزیک 2 – ریاضی 1 – ریاضی 2 – معادلات دیفرانسیل – برنامه نویسی – محاسبات عددی
دروس اصلی 61 واحد
نقشه کشی صنعتی – کارگاه ورق کاری و جوش کاری – کارگاه ماشین ابزار – کارگاه برق – زبان تخصصی – کارآموزی تابستان – الکترومغناطیس – ماشین های الکتریکی AC و DC – آزمایشگاه ماشین – مدار های الکتریکی 1 – آزمایشگاه مدار های الکتریکی – مدار های الکترونیکی – آزمایشگاه مدار های الکترونیکی – مدار های منطقی – آزمایشگاه مدار های منطقی – ریاضی مهندسی – تجزیه و تحلیل سیستم ها – کنترل خطی – آزمایشگاه کنترل خطی – استاتیک – دینامیک – دینامیک ماشین – مکانیک سیالات – مقاومت مصالح 1 – مقاومت مصالح 2 – آزمایشگاه مقاومت مصالح – طراحی اجزاء 1 – طراحی اجزاء 2 – پروژه
دروس تخصصی 22 واحد
رباتیک و اتوماسیون – سنسور های ربات – کنترل ربات – آزمایشگاه ربات – اصول میکروکامپیوتر ها – الکترونیک قدرت و محرکه – ارتعاشات مکانیکی – طراحی مکانیزم
دروس اختیاری 13 واحد
مدار های الکتریکی 2 – اندازه گیری الکتریکی – مدار های واسطه – کنترل فازی – کنترل مدرن – شبکه های عصبی – سیستم های محرکه – یاتاقان و روغن کاری – علم مواد – آزمایشگاه ارتعاشات – طراحی ماشین با کامپیوتر
دانشگاه های ایران و رشته مهندسی رباتیک
در ایران دانشگاه های زیر در مقطع کارشناسی پیوسته رشته مهندسی رباتیک دانشجو می پذیرند
* دانشگاه صنعتی شاهرود
* دانشگاه صنعتی همدان
* موسسه غیر انتفاعی اقبال لاهوری مشهد
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر مجلسی
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت
هفته ملی رباتیک
رشته مهندسی رباتیک مورخ 29 اردیبهشت 1381 توسط وزارت علوم و فناوری تصویب و ابلاغ گردید . دانشگاه صنعتی شاهرود اولین دانشگاهی بود که از مهر همان سال در این رشته دانشجو گرفت . از این رو هر ساله در هفته ای که 29 اردیبهشت در آن قرار گرفته است جشنواره ملی رباتیک برگزار می گردد.
صنعت و رباتیک
امروزه کمتر کارخانه ای را می توان یافت که در آن از ربات استفاده نشود . بازو های رباتیکی که بدون استراحت قطعات و محصولات را از نقطه ای به نقطه ی دیگر جا به جا می کنند . ربات های جوشکار ، ربات های رنگرز ، ربات های بسته بند ، ربات های تراشکار ، ربات های چاپگر ، ربات های کنترل کیفیت ، ربات ها سوراخکار ، ربات های کنترل دما ، ربات های هشدار دهنده ی نشت گاز ، ربات های غربال ، سانتریفوژ های خودکار و … همگی نمونه هایی از ربات ها در کارخانه ها هستند .
کارخانه ها برای افزایش سرعت و کیفیت و دقت و هزینه ی پایین تر به سمت رباتیکی کردن تمامی قسمت های کارخانه پیش می روند و در بعضی از قسمت ها که برای انسان خطرناک است مانند جوشکاری و رنگ پاشی و سموم شیمیایی و …. ناچار به استفاده از ربات می شوند .
زندگی امروز و رباتیک
اگر نگاهی به محیط زندگی خود بیاندازیم می بینیم ربات ها همه جا را فرا گرفته اند ، اما شاید تا به حال به آن توجه نکرده ایم . آسانسور های هوشمند ، چراغ های راهنمایی و رانندگی هوشمند ، ربات های جراح و … همگی ربات هستند . و اگر دقیق تر ببینیم پدافند های موشکی ، هواپیما های بدون سرنشین ، مریخ نورد ها نیز ربات می باشند .
آینده ی رباتیک
ربات ها هر روز گسترده تر می شوند بزودی ربات های پرستار نظافتچی فوتبالیست آشپز مربی و … به تولید انبوه می رسند قرار است تا سال 2050 دانشمندان تیم فوتبال رباتیک بسازند که با انسان ها بازی کنند و آن ها را شکست دهند . یک روز فرا می رسد که در هر خانه ای یک ربات انسان نما و همه کاره وجود داشته باشد و در صنایع و کشاورزی و … دیگر به انسان نیاز نباشد و انسان در آن فقط تفریح و تولید علم کند .
رباتیک و ایران
رباتیک در ایران نوپا می باشد و تمامی ربات های مورد نیاز وارداتی می باشد و شرکت های فعال در این زمینه فقط وارد کننده و تعمیر کننده می باشند و متاسفانه هنوز تولید کننده نداریم . هر ساله مسابقات رباتیک بسیاری در ایران به منظور علاقه مند کردن دانشجویان به کار در زمینه ی ربات برگزار می شود
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
رشته ی مهندسی رباتیک در کارشناسی ارشد دارای گرایش های «اتوماسیون» و «سنسور و پردازش سیگنال» و «سیستم های هوشمند» و «ربات های موبایل» و «ربات های فضایی» و «میکرو رباتیک» و «بیورباتیک» و … می باشد . که در ایران متاسفانه هیچ کدام تدیس نمی شود یعنی می توان گفت هیچ دانشگاهی در ایران رشته ی مهندسی رباتیک را در مقطع کارشناسی ارشد ارائه نمی کند . نزدیک ترین رشته به رباتیک ، رشته ی مکاترونیک است که از کنکور برق و مکانیک دانشجو می گیرد . دومین رشته ی نزدیک به رباتیک ، رشته برق کنترل است . که دانشجویان رباتیک مجبور می شوند برای ادامه تحصیل یا به خارج از کشور بروند و یا به یکی از این دو رشته تغییر رشته دهند.
بازار کار
هم اکنون تعداد زیادی از کارخانه ها برای هوشمند کردن و اتوماسیون خط تولید و تعدادی نیز برای راه اندازی تعمیر و نگهداری از ربات نیازمند نیروی کار هستند سازمان فضایی ، پژوهشکده ها ، سازمان انرژی اتمی ، شرکت نفت ، کارخانه های خودروسازی ، ارتش ، سپاه ، شرکت های وارد کننده و دانشگاه ها ، به دنبال استخدام مهندسین رباتیک می باشند .
آیین مهندسی رباتیک
من با فروتنی و عنایت پروردگار سوگند می خورم ؛
به عنوان یک مهندس رباتیک ، دانش و مهارت حرفه ای خود را در خدمت پیشبرد و بهبود خوشبختی و سلامت انسان می گذارم ؛
سوگند می خورم و شهادت می دهم ؛
که همه تلاش خود را در این را بکنم ؛
که در هیچ تعهدی مگر شرافتمندانه شرکت نجویم ؛
که بر مرام انسان زندگی کنم و کارم را در بالاترین حد استاندارد حرفه ای انجام دهم ؛
که خدمت را برتر از سود بدانم ، ارج و اعتبار حرفه را بیش از بهره گیری شخصی ، و سلامت جامعه بشری را فرای همه ی جنبه های دیگر بدانم .
زیر بخش های مهندسی رباتیک
علم رباتیک را می توان به چهار بخش تقسیم کرد که هر کدام نیز به زیر مجموعه هایی تقسیم می شود .
1. الکترونیک ( مدارات دیجیتال – مدارات آنالوگ و … )
2. کنترل ( کنترل دیجیتال – کنترل خطی – کنترل فازی و …. )
3. کامپیوتر ( برنامه نویسی – هوش مصنوعی – الگوریتم – شبکه و … )
4. مکانیک ( حرکت شناسی – نیرو شناسی – مواد و مقاومت – دینامیک – سیالات – ارتعاشات و … )
یک ربات بدون در نظر گرفتن هر یک از آن ها نمی تواند اقتصادی و ایمن و بهینه باشد .
بنابراین برای ساخت بهینه یک ربات باید تمام محدودیت ها و جوانب کار را در نظر بگیریم .
طراحی ربات
طراحی ، تدوین نقشه ای برای ساخت یک محصول رباتیک به بهترین نحو ممکن می باشد . طراحی بر خلاف علوم محض ، پاسخ منحصر به فرد ندارد و یافتن جواب کاملا مطلق امکان ندارد در طراحی همیشه خطا وجود دارد .
محصول نهایی باید کارامد ، وظیفه مند ، ایمن ، اعتماد پذیر ، رقابت پذیر ، قابل ساخت ، با کیفیت ، دقیق ، اقتصادی ، بازدهی زیاد ، سازگار ، چابک ، انعطاف پذیر ، تکرار پذیر ، زمان کار طولانی ، مشتری پسند و همسو با کارگران باشد .
محصول باید با هدف حل یکی یا چند مشکل جهانی طراحی شود . در طراحی از ابزار های مختلفی چون نقشه کشی هندسه ریاضیات رایانه و … استفاده می شود .
طراحی در واقع یک ابتکار خلاقانه ای می باشد که موجب حل مشکلی یا بهبود وضع موجود می شود .
نویسنده محسن جعفرزاده
چاپ و تکثیر این نوشته آزاد است
